इरान–अमेरिका युद्धको राप: अमेरिकामा ३ वर्षयताकै उच्च महँगी, पेट्रोलको मूल्य ४४% ले बढ्यो
इरान–अमेरिका युद्धको राप: अमेरिकामा ३ वर्षयताकै उच्च महँगी, पेट्रोलको मूल्य ४४% ले बढ्यो
वासिङ्टन डीसी (दलन न्यूज) ।
इरानसँग जारी युद्धका कारण विश्वकै ठूलो अर्थतन्त्र मानिने संयुक्त राज्य अमेरिकामा महँगी र ऊर्जा संकटले रेकर्ड तोडेको छ। मंगलबार (मे १२) सार्वजनिक गरिएको आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार, अप्रिल महिनामा अमेरिकाको उपभोक्ता महँगी दर (Inflation Rate) बढेर ३.८ प्रतिशत पुगेको छ, जुन सन् २०२३ यताकै उच्च विन्दु हो।
फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको इरान–इजरायल–अमेरिका द्वन्द्वले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति शृङ्खला बिथोल्दा अमेरिकी नागरिकहरूले इन्धन र खाद्यान्नमा ठूलो मूल्यवृद्धिको सामना गरिरहेका छन्।
१. इन्धनमा 'आगो': प्रति ग्यालिन ४.५० डलर नाघ्यो
अमेरिकी श्रम विभागका अनुसार इन्धनको मूल्यमा भएको अचाक्ली वृद्धि नै महँगी बढ्नुको मुख्य कारण हो:
- पेट्रोलको मूल्य: गत वर्षको तुलनामा पेट्रोलको मूल्य २८% देखि ४४% सम्म बढेको छ। 'एएए' (AAA) मोटर क्लबका अनुसार हाल अमेरिकामा औसत पेट्रोलको मूल्य प्रति ग्यालिन ४.५० डलर नाघेको छ।
- ऊर्जा क्षेत्रमा उछाल: ऊर्जासँग सम्बन्धित समग्र सामग्रीहरूको मूल्यमा एकै वर्षमा १७.९ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ।
२. 'स्ट्रेट अफ होर्मुज' को नाकाबन्दी र आपूर्ति संकट
इरानले विश्वको २० प्रतिशत तेल र ग्यास ढुवानी हुने प्रमुख जलमार्ग 'स्ट्रेट अफ होर्मुज' बन्द गरिदिएपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य आकाशिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) ले यसलाई तेल बजारको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो आपूर्ति अवरोध भनेको छ। ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य हाल प्रति ब्यारेल १०८ डलर आसपास पुगेको छ।
३. घर–भान्सामा पनि महँगीको मार
इन्धनको महँगी केवल पेट्रोल पम्पमा मात्र सीमित छैन:
- खाद्यान्न: ढुवानी खर्च बढेका कारण खाद्यान्न र ग्रोसरीको मूल्यमा २.९ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ। विशेषगरी मासु र तरकारीको भाउ आकासिएको छ।
- हवाई भाडा: हवाई इन्धन (Jet Fuel) महँगो हुँदा हवाई भाडामा २०.७ प्रतिशतको भारी वृद्धि भएको छ।
४. राष्ट्रपति ट्रम्पलाई राजनीतिक दबाब
नजिकिँदै गरेको चुनावको मुखमा महँगी ३.८ प्रतिशत पुग्नु राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका लागि ठूलो चुनौती बनेको छ। ह्वाइट हाउसले संघीय इन्धन कर (Federal Fuel Tax) हटाउने प्रस्ताव गरे पनि सर्वसाधारणमा बढ्दो आर्थिक निराशा कम हुन सकेको छैन। ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार बनाउनबाट रोक्न यो महँगी 'स्वभाविक मूल्य' भएको दाबी गरे पनि ५८ प्रतिशतभन्दा बढी मतदाता सरकारको आर्थिक नीतिसँग असन्तुष्ट देखिएका छन्।
No comments:
Post a Comment