सी-ट्रम्प वार्ता: इरानलाई सैन्य सहयोग नगर्ने चिनियाँ प्रतिबद्धता, हर्मुजको संकट टार्न विश्व शक्तिहरू एकै ठाउँमा
बेइजिङ/तेहरान ।
इरान र अमेरिका-इजरायल गठबन्धनबीचको युद्ध ७७औँ दिनमा प्रवेश गर्दा विश्व राजनीतिमा महत्वपूर्ण परिवर्तनहरू देखिएका छन्। बेइजिङमा भएको चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबीचको उच्चस्तरीय वार्तामा इरान युद्ध र विशेष गरी हर्मुज जलसन्धिको संकटबारे ठोस छलफल भएको छ।
सी र ट्रम्पको बेइजिङ वार्ता:
बिहीबार बेइजिङमा भएको भेटका क्रममा राष्ट्रपति सीले इरानलाई सैन्य उपकरणहरू सहयोग नगर्ने 'कडा' प्रतिबद्धता जनाउनुभएको राष्ट्रपति ट्रम्पले दाबी गर्नुभएको छ। विश्वको मुख्य ऊर्जा मार्ग मानिने हर्मुज जलसन्धि (Strait of Hormuz) खुला राख्न चीनले सहयोग गर्ने र आवश्यक परे मध्यस्थता समेत गर्ने आश्वासन सीले दिनुभएको छ। चीनले इरानको तेलको मुख्य खरिदकर्ता भएको नाताले तेहरानमाथि आफ्नो प्रभाव प्रयोग गरी जलसन्धिमा अवरोध नगर्न दबाब दिने संकेत गरेको छ।
तेहरानको ब्रिक्स (BRICS) रणनीति:
यता तेहरानले भने नयाँ दिल्लीमा भइरहेको ब्रिक्स (BRICS) विदेशमन्त्रीहरूको बैठकलाई आफ्नो पक्षमा जनमत सिर्जना गर्न प्रयोग गरेको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले ब्रिक्स राष्ट्रहरूसँग अमेरिका-इजरायल सैन्य कारबाहीविरुद्ध सामूहिक आवाज उठाउन आग्रह गर्नुभएको छ।
तर, ब्रिक्स बैठकमा इरान र संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) बीचको तनावले नयाँ रूप लिएको छ। इरानले यूएईलाई अमेरिका र इजरायलको 'सहयोगी' भएको आरोप लगाउँदै गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानले ब्रिक्सलाई आफ्नो 'आर्थिक सुरक्षा कवच' बनाउन खोजे पनि सदस्य राष्ट्रहरूबीचको आन्तरिक मतभेदले साझा धारणा बन्न कठिन देखिएको छ।
आर्थिक र मानवीय संकट:
युद्धका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०६ डलरभन्दा माथि पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) ले यो युद्ध अझै लम्किएमा विश्व अर्थतन्त्रमा गम्भीर मन्दी आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ। ७७ दिन पुग्दासम्म दुवैतर्फ मानवीय र भौतिक क्षति बढ्दो छ, जसले गर्दा विश्व समुदायको ध्यान अब बेइजिङ र वासिङ्टनको कूटनीतिक पहलतिर मोडिएको छ।
No comments:
Post a Comment