बेइजिङमा ट्रम्प र सी बीच ‘महामहिप’ वार्ता: इरान युद्ध अन्त्य र ताइवान मुद्दामा नयाँ ‘डिल’ को खोजी
बेइजिङमा ट्रम्प र सी बीच ‘महामहिप’ वार्ता: इरान युद्ध अन्त्य र ताइवान मुद्दामा नयाँ ‘डिल’ को खोजी
बेइजिङ (दलन न्यूज) ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नौ वर्षपछि पहिलोपटक राजकीय भ्रमणका लागि बुधबार बेइजिङ पुग्नुभएको छ। विश्वका दुई ठूला महाशक्ति राष्ट्रका प्रमुखहरूबीच भोलि (मे १४–१५) हुने यो शिखर वार्तालाई विश्व राजनीति र अर्थतन्त्रको दिशा परिवर्तन गर्ने ‘टर्निङ प्वाइन्ट’ का रूपमा हेरिएको छ। विशेषगरी इरानसँगको युद्ध र 'स्ट्रेट अफ होर्मुज' को नाकाबन्दीका कारण संकटमा परेको विश्वलाई यो वार्ताले राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ।
१. वार्ताको मुख्य एजेण्डा: इरान युद्ध र ऊर्जा सुरक्षा
ट्रम्पको यस भ्रमणको सबैभन्दा ठूलो प्राथमिकता इरानसँगको जारी युद्धलाई सम्मानजनक रूपमा अन्त्य गर्नु हो।
- चीनको मध्यस्थता: इरानको प्रमुख व्यापारिक साझेदार र तेल खरिदकर्ता भएकोले चीनले तेहरानलाई शान्ति सम्झौताका लागि मनाउन सक्ने ट्रम्पको विश्वास छ।
- हर्मुज जलसन्धि: बन्द रहेको हर्मुज जलसन्धि खुलाउन चीनले खेल्न सक्ने भूमिकाबारे दुई नेताबीच गम्भीर छलफल हुनेछ।
२. ताइवान र 'रेयर अर्थ' मा सम्झौताको संकेत
विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पले इरान मामिलामा चीनको सहयोग लिन केही महत्वपूर्ण क्षेत्रमा सम्झौता गर्न सक्नेछन्:
- ताइवान मुद्दा: चीनले ताइवानलाई आफ्नो अभिन्न अंग दाबी गर्दै आएको सन्दर्भमा ट्रम्पले ताइवानलाई दिँदै आएको सैन्य सहयोगमा केही लचिलोपन देखाउन सक्ने चर्चा छ।
- खनिज पदार्थ (Rare Earths): अमेरिकी प्रविधि र अटोमोबाइल उद्योगका लागि आवश्यक पर्ने चिनियाँ 'रेयर अर्थ' खनिजको आपूर्तिलाई सहज बनाउन दुई देशबीच नयाँ सम्झौता हुने सम्भावना छ।
३. व्यापार युद्ध र नयाँ 'बोर्ड अफ ट्रेड'
अघिल्लो वर्ष चीनमाथि १४५% सम्म महसुल (Tariff) लगाएका ट्रम्पले यसपटक भने केही नरम नीति अपनाउने संकेत दिनुभएको छ।
- अमेरिकी कृषि उत्पादन र जेट विमानहरू चीनले थप खरिद गर्ने प्रतिबद्धता खोजिनेछ।
- दुई देशबीचको व्यापारिक विवादलाई तत्काल सुल्झाउन एउटा संयुक्त 'बोर्ड अफ ट्रेड' गठन गर्ने प्रस्ताव ट्रम्पले लैजानुभएको छ।
४. एशिया–प्रशान्त क्षेत्रमा प्रभाव
यो वार्ताको सफलताले केवल अमेरिका र चीनलाई मात्र होइन, पूरै एशिया–प्रशान्त क्षेत्रलाई असर गर्नेछ।
- दक्षिण कोरिया र जापान: अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूले यो वार्तालाई निकै चासोका साथ हेरिरहेका छन्। ट्रम्पले चीनसँग गर्ने सम्झौताले यस क्षेत्रको सुरक्षा ढाँचामा परिवर्तन ल्याउन सक्छ।
- स्थिरताको आशा: एशियाली मुलुकहरूले ट्रम्प–सी वार्ताले क्षेत्रीय तनाव कम गरी आर्थिक गतिविधिमा तीव्रता ल्याउने आशा गरेका छन्।
५. सी चिनफिङको रणनीति: 'विश्वको नयाँ संरक्षक'
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले यो भ्रमणलाई चीनको बढ्दो शक्तिको प्रदर्शनका रूपमा लिएका छन्। ट्रम्पलाई 'फर्बिडन सिटी' (Forbidden City) मा विशेष स्वागत गरेर सीले चीनलाई विश्वको एक भरपर्दो र जिम्मेवार शक्तिका रूपमा प्रस्तुत गर्न चाहेका छन्।
No comments:
Post a Comment