इरान युद्धको ७४औँ दिन: तेहरान ‘आक्रामक प्रतिकार’ का लागि तयार, ट्रम्पको ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ र आणविक क्षेत्रमा उच्च सतर्कता
इरान युद्धको ७४औँ दिन: तेहरान ‘आक्रामक प्रतिकार’ का लागि तयार, ट्रम्पको ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ र आणविक क्षेत्रमा उच्च सतर्कता
तेहरान/वासिङ्टन (दलन न्यूज) ।
इरान र अमेरिका–इजरायल गठबन्धनबीचको युद्ध ७४औँ दिनमा प्रवेश गर्दा मध्यपूर्वको आकाश झन् युद्धमय बनेको छ। इरानले आफ्ना आणविक केन्द्र र तेल ट्याङ्करहरूमा हुने सम्भावित आक्रमणको ‘ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने’ चेतावनी दिँदै आफ्ना सेनालाई ‘पूर्ण तयारी’ (Full Readiness) को अवस्थामा राखेको छ।
१. इरानको कडा चेतावनी: "आक्रमण भए भारी मूल्य चुकाउनुपर्छ"
इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्स (IRGC) ले अमेरिकी नौसैनिक बेस र शत्रु राष्ट्रका जहाजहरूमाथि ‘भीषण हमला’ गर्ने चेतावनी दिएको छ। इरानी सैन्य प्रवक्ता ब्रिगेडियर जनरल अकरामियाका अनुसार, युरेनियम भण्डारण गरिएका संवेदनशील आणविक केन्द्रहरूको सुरक्षाका लागि सेनालाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। अमेरिका र इजरायलले इरानको ६०% सम्म संवर्द्धन गरिएको युरेनियम जफत गर्न ‘हेलि-बोर्न’ अपरेसन (हेलिकप्टरबाट गरिने आक्रमण) गर्न सक्ने आशंका तेहरानले गरेको छ।
२. ट्रम्पको ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ र शान्ति प्रस्तावमा अवरोध
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको पछिल्लो शान्ति प्रस्तावलाई अस्विकार गर्दै आफ्नो विवादास्पद सैन्य अभियान ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ (Project Freedom) लाई पुनः सक्रिय बनाउने संकेत दिनुभएको छ।
- प्रोजेक्ट फ्रिडम: अमेरिकी नौसेनाले व्यापारिक जहाजहरूलाई हर्मुज जलसन्धिबाट सुरक्षा दिएर पार गराउने अभियान।
- युद्धविरामको अवस्था: ट्रम्पले हालको युद्धविराम ‘लाइफ सपोर्ट’ (मर्न लागेको अवस्था) मा रहेको टिप्पणी गर्नुभएको छ। यदि इरानले हर्मुज जलसन्धि खुला नगरे र आणविक कार्यक्रम रोक्ने सर्त नमाने अमेरिकाले पुनः ‘भारी बमबारी’ सुरु गर्ने चेतावनी दिएको छ।
३. हर्मुज जलसन्धिमा ‘ड्रोन’ र ‘मिसाइल’ को ताण्डव
गएको २४ घण्टामा हर्मुज जलसन्धिमा हिंसात्मक गतिविधि बढेका छन्:
- संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) ले आफ्नो हवाई क्षेत्रमा छिरेका दुईवटा इरानी ड्रोनलाई खसालेको दाबी गरेको छ।
- कुवेत र कतारले पनि आफ्ना जलक्षेत्र नजिकै ड्रोन गतिविधि देखिएको भन्दै व्यापारिक मार्गको सुरक्षामा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
- अमेरिकी नौसेनाले इरानी नाकाबन्दी तोड्न खोज्ने दुईवटा इरानी तेल ट्याङ्करलाई प्रहार गरी निष्क्रिय पारिदिएको छ।
४. ग्यासको मूल्यमा उछाल र अमेरिकी अर्थतन्त्र
युद्धका कारण अमेरिकामा ग्यासको मूल्य ५० प्रतिशतले बढेर प्रति ग्यालिन ४.५२ डलर पुगेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना नागरिकलाई राहत दिन ‘फेडरल ग्यास ट्याक्स’ (संघीय इन्धन कर) हटाउनेबारे विचार गरिरहनुभएको छ। विश्व बजारमा तेलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने आर्थिक विज्ञहरूको अनुमान छ।
५. खार्ग टापुमा तेल चुहावटको संकट
स्याटेलाइट तस्बिरहरूका अनुसार इरानको मुख्य तेल टर्मिनल खार्ग टापु (Kharg Island) नजिकै ठूलो मात्रामा कच्चा तेल चुहावट भइरहेको छ। करिब ७१ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको यो तेलको लेदोले समुद्री वातावरणमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने र यो बिस्तारै UAE र कतारको तटीय क्षेत्रतर्फ बग्न सक्ने देखिएको छ।
६. ट्रम्पको बेइजिङ भ्रमण र कूटनीतिक अन्तिम प्रयास
यही बुधबार राष्ट्रपति ट्रम्प चीनको भ्रमणमा जाँदै हुनुहुन्छ। ९ वर्षपछि हुन लागेको यो अमेरिकी राष्ट्रपतिको चीन भ्रमणमा इरान युद्ध मुख्य एजेन्डा रहनेछ। ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग इरानलाई झुकाउन र हर्मुज जलसन्धि खुलाउन दबाब दिन आग्रह गर्ने बुझिएको छ।
No comments:
Post a Comment