बेइजिङ शिखर वार्ता: ट्रम्पसँगको संवादमा किन 'सी चिनफिङ' हाबी देखिँदैछन्? यस्ता छन् चीनका ५ बलिया कार्ड
बेइजिङ शिखर वार्ता: ट्रम्पसँगको संवादमा किन 'सी चिनफिङ' हाबी देखिँदैछन्? यस्ता छन् चीनका ५ बलिया कार्ड
बेइजिङ (दलन न्यूज) ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच बेइजिङमा भइरहेको शिखर वार्तालाई विश्वले निकै चासोका साथ हेरिरहेको छ। ट्रम्पले यो भेटलाई "ऐतिहासिक र भविष्य बदल्ने" भनी प्रशंसा गरिरहँदा, कूटनीतिक विश्लेषकहरूले भने यसपटकको वार्ताको टेबुलमा बेइजिङको पल्ला भारी (Upper Hand) रहेको दाबी गरेका छन्।
यहाँ ५ बुँदामा विश्लेषण गरिएको छ कि किन बेइजिङ अहिले फाइदाजनक स्थितिमा छ:
१. इरान युद्ध र ट्रम्पको 'अग्निपरीक्षा'
ट्रम्प अहिले पश्चिम एसिया (इरान युद्ध) मा नराम्ररी फसेका छन्। इरानले होर्मुज जलसन्धि बन्द गर्दा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति ठप्प छ, जसको सीधा असर अमेरिकी बजारमा परेको छ।
- चीनको कार्ड: इरानको सबैभन्दा ठूलो तेल खरिदकर्ता र रणनीतिक साझेदार भएकाले इरानलाई वार्तामा ल्याउन सक्ने सामर्थ्य चीनसँग मात्र छ। ट्रम्पलाई अहिले 'शान्ति' चाहिएको छ, र त्यसको साँचो सी चिनफिङको खल्तीमा छ।
२. 'रेयर अर्थ' र म्याग्नेटको एकाधिकार
गत वर्ष ट्रम्पले चिनियाँ सामानमा १४० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ (भन्सार) लगाएपछि चीनले आफ्नो 'ब्रह्मास्त्र' प्रयोग गरेको थियो।
- चीनको कार्ड: आधुनिक प्रविधि, चिप्स र सैन्य उपकरणका लागि अनिवार्य मानिने रेयर अर्थ मिनरल्स र म्याग्नेट आपूर्तिमा चीनको ९०% एकाधिकार छ। चीनले यसको आपूर्ति रोक्ने चेतावनी दिएपछि ट्रम्प पछि हट्न बाध्य भएका थिए, जसले चीनको आर्थिक शक्तिको झल्को दिन्छ।
३. राजनीतिक स्थिरता भर्सेस चुनावी दबाब
- चीनको स्थिति: राष्ट्रपति सी चिनफिङ सन् २०१२ देखि निर्विकल्प नेताका रूपमा शक्तिमा हुनुहुन्छ, जसले चीनलाई दीर्घकालीन र स्थिर नीति बनाउन मद्दत गरेको छ।
- अमेरिकाको स्थिति: ट्रम्पमाथि स्वदेशमा महँगी घटाउने र युद्ध रोक्ने ठूलो दबाब छ। उहाँलाई आगामी निर्वाचनका लागि कुनै न कुनै 'ठूलो सफलता' (Win) चाहिएको छ, जसका लागि उहाँ चीनसँग सम्झौता गर्न आतुर देखिनुहुन्छ।
४. ताइवान: 'डिल' को मुख्य हतियार
ताइवानको मुद्दामा चीन निकै आक्रामक बनेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, इरानमा सहयोग गर्ने सर्तमा चीनले अमेरिकालाई ताइवानमा दिँदै आएको सैन्य सहयोग र हतियार बिक्री घटाउन दबाब दिइरहेको छ। ट्रम्पले 'इरान शान्ति' का लागि ताइवानको मुद्दामा केही लचिलोपन देखाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ, जुन चीनका लागि ठूलो जित हुनेछ।
५. ग्लोबल सप्लाय चेनमा चीनको 'ग्रिप'
अमेरिकाले चिप्स (Semiconductors) मा प्रतिबन्ध लगाए पनि चीनले 'एआई इन्फ्रास्ट्रक्चर' र अन्य प्रविधिको विश्वव्यापी आपूर्तिमा आफ्नो पकड कायमै राखेको छ। अमेरिकी कम्पनीहरू (एप्पल, टेस्ला) को उत्पादन अझै पनि चीनकै भरमा छ, जसका कारण टिम कुक र एलोन मस्क जस्ता टाइकुनहरू ट्रम्पसँगै बेइजिङ पुगेर चीनसँगको सम्बन्ध सुधार्न दबाब दिइरहेका छन्।
No comments:
Post a Comment