चीनमा दशककै सबैभन्दा खराब खानी दुर्घटना: सान्सी प्रान्तमा ९० जनाको मृत्यु, कैयौँ अझै बेपत्ता
चीनको उत्तरी प्रान्त सान्सी (Shanxi) स्थित एक कोइला खानीमा भीषण ग्याँस विष्फोट हुँदा कम्तीमा ९० जना श्रमिकको मृत्यु भएको छ। सान्सी प्रान्तको चाङ्झी (Changzhi) सहर अन्तर्गत पर्ने चिनयुआन (Qinyuan) काउन्टीमा रहेको 'लिउसेनयु कोइला खानी' (Liushenyu Coal Mine) मा शुक्रबार बेलुका ७:२९ बजे उक्त घातक दुर्घटना भएको हो।
चिनियाँ सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार विष्फोटका बेला खानीभित्र तीन सिफ्टको प्रणालीअन्तर्गत सिफ्ट परिवर्तन भइरहेको थियो र २४७ जना कामदारहरू जमिनमुनि कार्यरत थिए। दुर्घटनापछि सुरुमा चिनियाँ सरकारी समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाले ८ जनाको मात्रै मृत्यु भएको र अरू सुरक्षित रहेको बताए पनि शनिबार बिहानसम्ममा मृतकको सङ्ख्या ह्वात्तै बढेर ९० पुगेको पुष्टि भएको छ।
विष्फोटको कारण: कार्बन मोनोअक्साइडको खतरनाक स्तर
प्रारम्भिक आधिकारिक मूल्याङ्कन र अनुसन्धानअनुसार खानीभित्र 'कार्बन मोनोअक्साइड' ग्याँसको मात्रा तोकिएको सुरक्षित सीमाभन्दा निकै गुणा बढी पुगेका कारण सो ग्याँस विष्फोट भएको थियो। खानीको प्रवेशद्वार करिब ३० डिग्रीको ठाडो भिरालोमा रहेकाले उद्धार सामग्रीहरू ओसारपसार गर्न र उद्धार कार्य अघि बढाउन टोलीहरूलाई निकै कठिनाइ भइरहेको छ।
धेरैजसो घाइते र मृतकहरू खानीभित्र फैलिएको सोही विषाक्त ग्याँसका कारण निसास्सिएका थिए। शनिबार दिउँसोसम्म अझै केही कामदारहरू खानीभित्रै हराइरहेका वा अड्किएकाले उद्धार टोलीहरूले खोजी कार्य तीव्र बनाएका छन्।
दशककै घातक खानी दुर्घटना: राष्ट्रपति सी र प्रधानमन्त्री लीको निर्देशन
यो घटनालाई चीनमा विगत एक दशकयताकै सबैभन्दा ठूलो र घातक औद्योगिक खानी दुर्घटना मानिएको छ। सन् २००९ मा हेइलोङजियाङ (Heilongjiang) प्रान्तको खानीमा भएको विष्फोटमा १०८ जनाको ज्यान गएपछि यो नै सबैभन्दा गम्भीर दुर्घटना हो।
घटनालगत्तै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ (Xi Jinping) ले घाइतेहरूको उपचार र बेपत्ताहरूको खोजी तथा उद्धार कार्यमा "कुनै कसर बाँकी नराख्न" (Spare no effort) स्थानीय अधिकारीहरूलाई कडा निर्देशन दिनुभएको छ। राष्ट्रपति सीले दुर्घटनाको कारणबारे विस्तृत छानबिन गर्न र कानुनबमोजिम कडा जवाफदेहिता तय गर्न आदेश दिनुभएको छ। चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङ (Li Qiang) ले पनि घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी सूचनाहरू पारदर्शी रूपमा सार्वजनिक गर्न र लापरबाही गर्नेहरूलाई कडा सजाय दिन निर्देशन दिनुभएको छ।
खानी सञ्चालकहरू प्रहरी नियन्त्रणमा
सान्सी प्रान्त चीनकै सबैभन्दा ठूलो कोइला उत्पादक क्षेत्र हो, जसले चीनको कुल कोइला आपूर्तिको झन्डै एक तिहाइ हिस्सा ओगट्छ। तर, यो क्षेत्र फितलो सुरक्षा मापदण्ड र बारम्बार हुने दुर्घटनाका कारण बदनाम छ।
यस पटकको गम्भीर लापरबाहीलाई लिएर खानी सञ्चालक कम्पनी 'सान्सी तोङझोउ ग्रुप' (Shanxi Tongzhou Group) का उच्च कार्यकारी अधिकारीहरूलाई चिनियाँ प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ सुरु गरिसकेको छ।
Important Highlights (मुख्य बुँदाहरू):
- भीषण विष्फोट र ९० को मृत्यु: सान्सी प्रान्तको लिउसेनयु कोइला खानीमा शुक्रबार बेलुका साढे ७ बजे भएको ग्याँस विष्फोटमा कम्तीमा ९० जनाको मृत्यु।
- २४७ कामदार खानीभित्र: विष्फोटको समयमा सिफ्ट परिवर्तन भइरहँदा २४७ जना मजदुर खानीको गहिराइमा कार्यरत थिए।
- विषाक्त ग्याँसको चुहावट: कार्बन मोनोअक्साइड ग्याँसको मात्रा अत्यधिक बढेका कारण खानीभित्र विष्फोट र निसास्सिएर मृत्यु भएको पुष्टि।
- दशककै ठूलो दुर्घटना: सन् २००९ यता चीनको कोइला खानी उद्योगमा भएको यो नै सबैभन्दा घातक औद्योगिक दुर्घटना।
- सर्वोच्च नेतृत्वको चासो: राष्ट्रपति सी जिनपिङ र प्रधानमन्त्री ली छ्याङद्वारा तत्काल उच्चस्तरीय छानबिन र कडा कानुनी कारबाहीको निर्देशन।
- सञ्चालक पक्राउ: सुरक्षा मापदण्ड उल्लङ्घन गरेको आशङ्कामा खानी सञ्चालक समूहका पदाधिकारीहरू प्रहरी हिरासतमा।
निष्कर्ष
चीनले सन् २००० को दशकको तुलनामा पछिल्ला वर्षहरूमा कडा नियम र सुरक्षित अभ्यासहरू लागू गरेर कोइला खानीमा हुने मृत्युको सङ्ख्यामा उल्लेख्य कमी ल्याएको दाबी गर्दै आएको थियो। तर, सान्सीको यो नवीनतम त्रासदीले चिनियाँ औद्योगिक क्षेत्रमा अझै पनि नाफा कमाउने होडमा मजदुरको सुरक्षामाथि कति ठूलो खेलबाड भइरहेको छ भन्ने कुरालाई पुनः छताछुल्ल पारेको छ।
No comments:
Post a Comment