इरानको निशानामा किन छ युएई (UAE)? मध्यपूर्वको महायुद्धमा तेहरानको खतरनाक ‘कोअर्सिभ’ रणनीति

 

इरानको निशानामा किन छ युएई (UAE)? मध्यपूर्वको महायुद्धमा तेहरानको खतरनाक ‘कोअर्सिभ’ रणनीति

इरानको निशानामा किन छ युएई (UAE)? मध्यपूर्वको महायुद्धमा तेहरानको खतरनाक ‘कोअर्सिभ’ रणनीति

​तेहरान/दुबई (दलन न्यूज) ।

फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको इरान–अमेरिका–इजरायल युद्ध ७४औँ दिनमा प्रवेश गरिसकेको छ। यो अवधिमा इरानले अन्य खाडी मुलुकको तुलनामा युएई (UAE) लाई बढी निशाना बनाइरहेको छ। मे १० (गत आइतबार) मात्रै युएईले आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका दुईवटा इरानी ड्रोन खसालेको पुष्टि गरेको छ। आखिर इरानले किन युएईलाई नै बढी निशाना बनाइरहेको छ? यसका मुख्य ५ कारणहरू यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ:

​१. अमेरिकी सैन्य पूर्वाधारको उपस्थिति

​इरानले युएईलाई अमेरिकी सैन्य इकोसिस्टमको एक हिस्सा मान्दछ। युएईको अल धाफ्रा एयर बेस (Al Dhafra Air Base) मा ठूलो संख्यामा अमेरिकी सेना र अत्याधुनिक सैन्य उपकरणहरू रहेका छन्। तेहरानको बुझाइमा, यदि अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गर्छ भने त्यसमा युएईको भूमि प्रयोग हुने निश्चित छ। त्यसैले, युएईमाथि दबाब बढाएर अमेरिकालाई पछि हट्न बाध्य पार्नु इरानको रणनीतिक उद्देश्य हो।

​२. अब्राहम एकर्ड (Abraham Accords) र इजरायलसँगको सम्बन्ध

​युएई इजरायलसँग कुटनैतिक सम्बन्ध सामान्यीकरण गर्ने (Abraham Accords) प्रमुख राष्ट्र हो। इरानले यसलाई आफ्नो सुरक्षाका लागि ठूलो खतरा र इस्लाम विरुद्धको ‘गठबन्धन’ मान्दछ। हालैको युद्धका क्रममा इजरायलले युएईमा आफ्नो ‘आइरन डोम’ (Iron Dome) र लेजर डिफेन्स सिस्टम जडान गरेको रिपोर्टहरू आएका छन्। युएईको भूमिमा इजरायली सैन्य प्रविधिको उपस्थिति हुनु इरानका लागि आक्रामक बन्ने अर्को बहाना बनेको छ।

​३. आर्थिक केन्द्रमा चोट पुर्‍याउने रणनीति

​युएई विश्वकै प्रमुख व्यापारिक, पर्यटकीय र उड्डयन हब हो। युएईको अर्थतन्त्र 'स्थिरता' र 'सुरक्षा' मा टिकेको छ। इरानले बारम्बार ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गरेर युएई ‘सुरक्षित छैन’ भन्ने सन्देश विश्वलाई दिन चाहन्छ।

• ​लगानीकर्तामा त्रास: आक्रमणले गर्दा विदेशी लगानी र पर्यटनमा असर पर्छ, जसले युएई सरकारलाई युद्ध रोक्न वा अमेरिकालाई सम्झाउन बाध्य पार्छ भन्ने इरानको बुझाइ छ।
• ​हर्मुज जलसन्धिको विकल्प: युएईले फुजैराह (Fujairah) मार्फत हर्मुज जलसन्धिलाई छलेर तेल पठाउने पूर्वाधार बनाएको छ। इरानले हर्मुजमा आफ्नो एकाधिकार कायम राख्न युएईका यस्ता विकल्पहरूलाई निष्क्रिय पार्न चाहन्छ।

​४. मनोवैज्ञानिक र प्रतीकात्मक दबाब

​इरानले युएईलाई एक ‘सजिलो निशाना’ (Soft Target) का रूपमा लिन्छ। साउदी अरब वा अन्य ठूला शक्तिसँग सीधा भिड्नुभन्दा युएई जस्तो सानो तर आर्थिक रूपमा शक्तिशाली देशमाथि दबाब सिर्जना गरेर क्षेत्रीय राजनीतिमा आफ्नो दबदबा कायम राख्ने इरानको ‘प्रगाम्याटिक’ (व्यावहारिक) रणनीति देखिन्छ।

​५. युद्धविराम वार्तामा ‘बार्गेनिङ चिप’

​हालैका हप्ताहरूमा इरानले युएईका जहाज र हवाई क्षेत्रमा आक्रमण बढाएर अमेरिकालाई सन्देश दिएको छ कि यदि इरानमाथिको नाकाबन्दी हटेन र शान्ति सम्झौता इरानको पक्षमा भएन भने, पूरै खाडी क्षेत्रको व्यापारिक मार्ग ठप्प पारिदिनेछ।

​भयावह तथ्याङ्क (फेब्रुअरी २८ देखि मे १० सम्म):

युएईको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, यो छोटो अवधिमा युएईले इरानबाट प्रहार गरिएका:

• ​५५१ ब्यालिस्टिक मिसाइल
• ​२,२६५ भन्दा बढी ड्रोन (UAVs)
• ​२९ क्रुज मिसाइलको सामना गरिसकेको छ।

​यी आक्रमणहरूमा परी हालसम्म १० जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको छ भने २३० जना घाइते भएका छन्।