विदेशी लगानीकर्ताहरूको रोजाइमा फेरि चीन: ३० दिनमै २७.८४ लाख करोडको सेयर खरिद हुनुको भित्री कारण
विगत केही वर्षदेखि सुस्त आर्थिक वृद्धि, रियल एस्टेट संकट र सरकारी नियामकहरूको कडा नीतिका कारण विश्वभरका लगानीकर्ताहरू चिनियाँ बजारबाट टाढिएका थिए। धेरैले चिनियाँ सेयर बजारलाई लगानी अयोग्य (Uninvestable) सम्म भन्न थालेका थिए। तर, अहिले अचानक विश्वको ठूलो धनराशि फेरि चीनतर्फ आकर्षित हुन थालेको छ।
हालै सार्वजनिक भएको तथ्याङ्कले सबैलाई चकित पारेको छ— मात्र ३० दिनको अवधिमा विदेशी लगानीकर्ताहरूले चिनियाँ सेयर बजारमा रु. २७.८४ लाख करोड (भारतीय रुपैयाँ) भन्दा बढीको खरिददारी गरेका छन्। यदि यो वर्षको समग्र तथ्याङ्कलाई हेर्ने हो भने विदेशी लगानीकर्ताहरूले चिनियाँ सेयरहरूमा करिब ७२ बिलियन अमेरिकी डलर (झन्डै ६९.१२ लाख करोड भारतीय रुपैयाँ) लगानी गरिसकेका छन्।
आखिर अचानक संसारभरका लगानीकर्ताहरूको भरोसा चीनमा किन फर्कियो? यसका मुख्य ५ कारणहरू यसप्रकार छन्:
१. एआई (AI) र प्रविधि क्षेत्रमा ऐतिहासिक फड्को
यस वर्ष विदेशी लगानीकर्ताहरू चिनियाँ प्रविधि (Tech) र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) क्षेत्रका सेयरहरूमा निकै उत्साहित देखिएका छन्। चीनको घरेलु एआई मोडेल 'डीपसीक' (DeepSeek) को बढ्दो लोकप्रियता र प्राविधिक नवप्रवर्तन (Innovation-led growth) का कारण विश्व बजारले चिनियाँ टेक कम्पनीहरूको मूल्याङ्कनलाई नयाँ ढङ्गले हेर्न थालेको छ। अलीबाबा (Alibaba) र टेन्सेन्ट (Tencent) जस्ता ठूला चिनियाँ इन्टरनेट जायन्टहरूले एआई पूर्वाधारमा गरेको लगानीले गर्दा उनीहरूको आम्दानीमा तीव्र वृद्धि भएको छ।
२. सस्तो मूल्याङ्कन (Attractive Valuations)
विगतका केही वर्षको गिरावट र शिथिलताका कारण चिनियाँ कम्पनीहरूको सेयर मूल्य (Valuations) अमेरिकी र अन्य विकसित देशका सेयरहरूको तुलनामा निकै सस्तो र आकर्षक विन्दुमा आइपुगेको थियो। जेपी मोर्गन (J.P. Morgan) र यूबीएस (UBS) जस्ता विश्वप्रसिद्ध लगानी बैंकहरूले चिनियाँ सेयर बजारको रेटिङलाई अपग्रेड गर्दै यस वर्ष यसमा थप १४ देखि २० प्रतिशतसम्मको वृद्धि (Upside) हुन सक्ने प्रक्षेपण गरेपछि विदेशीहरूले सस्तोमा सेयर उठाउन थालेका हुन्।
३. चिनियाँ सरकारको नीतिगत सहयोग (Policy Support)
चिनियाँ सरकार र त्यहाँको केन्द्रीय बैंक (People's Bank of China) ले अर्थतन्त्रलाई गति दिनका लागि लगातार मौद्रिक नीतिमा स्थायित्व र विभिन्न सहुलियतपूर्ण प्याकेजहरू घोषणा गरिरहेका छन्। ब्याजदरलाई स्थिर राख्दै बजारमा तरलता (Liquidity) बढाउन चालिएका कदमहरूले लगानीकर्ताहरूमा नीतिगत स्थिरताको विश्वास जगाएको छ।
४. आर्थिक पुनरुत्थानको सङ्केत र मार्जिन रिकभरी
धेरै चिनियाँ कम्पनीहरू, विशेष गरी ई-कमर्स र फूड डेलिभरी प्लेटफर्महरू (Alibaba, JD.com, Meituan आदि) को सञ्चालन नाफा मार्जिन (Operating Profit Margin) मा लोभलाग्दो सुधार देखिएको छ। आर्थिक वृद्धिदर केही सुस्त देखिए पनि कम्पनीहरूको कमाउने क्षमता (Earnings Momentum) बलियो भएपछि विदेशी लगानीकर्ताहरूले ढुक्क भएर पैसा खन्याएका हुन्।
५. वैश्विक बजारको चक्र (Global Market Dynamics)
अमेरिका र युरोपका सेयर बजारहरू इतिहासकै उच्च विन्दु (All-Time High) नजिक पुगेर महँगो भइरहेका बेला ठूला ग्लोबल फन्डहरूले आफ्नो 'पोर्टफोलियो डाइभर्सिफिकेसन' (लगानी विविधीकरण) का लागि चीनलाई सबैभन्दा उपयुक्त र सुरक्षित गन्तव्य मानेका छन्। महँगो बजारबाट नाफा सुरक्षित (Profit Booking) गरेर लगानीकर्ताहरूले त्यो पैसा चीनको सस्तो बजारमा सिफ्ट गरिरहेका छन्।
Important Highlights (मुख्य बुँदाहरू):
- अभूतपूर्व लगानी: मात्र ३० दिनमा चिनियाँ सेयर बजारमा विदेशीहरूद्वारा भारु २७.८४ लाख करोडको सेयर खरिद।
- वार्षिक आँकडा: यो वर्ष अहिलेसम्म ७२ बिलियन डलर (करिब भारु ६९.१२ लाख करोड) को वैदेशिक लगानी भित्रियो।
- एआईको जादू: 'DeepSeek' र चिनियाँ टेक कम्पनीहरूको एआई नवप्रवर्तन नै लगानीकर्ता लोभिनुको मुख्य कारक।
- बैंकहरूको अपग्रेड: जेपी मोर्गन र यूबीएस जस्ता ठूला संस्थाहरूद्वारा चिनियाँ बजारलाई 'आकर्षक' रेटिङ।
- सस्तो बजार: अमेरिकी बजार महँगो हुँदा चीनका उत्कृष्ट सेयरहरू सस्तो मूल्याङ्कनमा पाइनु।
निष्कर्ष
रियल एस्टेटको गम्भीर मन्दी र कडा नियमनका कारण 'डुब्न लागेको' भनिएको चिनियाँ बजारमा विदेशी पैसा यसरी ओइरिनुले बजार सधैँ सम्भावनाको जगमा चल्छ भन्ने प्रमाणित गरेको छ। चिनियाँ प्रविधि र एआई क्षेत्रमा भएको प्रगतिले पुराना जोखिमहरूलाई छायामा पारिदिएको छ। यद्यपि, भूराजनीतिक तनाव र आन्तरिक उपभोगको सुस्तता अझै पनि कायमै रहेकाले चीनको यो दौड आगामी दिनमा कत्तिको टिकाउ हुन्छ, त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ।
No comments:
Post a Comment