- हर्मुज जलसन्धिको तनावले तेल बजारमा हाहाकार: ब्रेन्ट क्रुड १०९ डलर पार, भोलि पेरिसमा G7 देशहरूको आकस्मिक बैठक बस्दै
- विश्व अर्थव्यवस्था फेरि ठुलो संकटमा: घट्दै गयो तेल भण्डार, इन्धनको मूल्य अझै बढ्ने अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) को चेतावनी
- विश्वको २०% तेल ओसारपसार हुने हर्मुज मार्ग बन्द हुने डर: पेरिसमा जुट्दै शक्तिशाली देशका वित्त मन्त्रीहरू, नेपालसहित विश्वभर महँगी बढ्ने खतरा
पेरिस/काठमाडौँ जेष्ठ ३ गते ।
अमेरिका र इरानबीच मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिएको हर्मुज जलसन्धि (Strait of Hormuz) मा उत्पन्न संकटले विश्वभरकै इन्धन आपूर्ति र अर्थतन्त्रमा गम्भीर धक्का पुर्याएको छ। समुद्रमा बढ्दो तनाव र असुरक्षाका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य आकासिएपछि विश्वका सात शक्तिशाली विकसित राष्ट्रहरूको समूह जी–७ (G7) का वित्त मन्त्रीहरूले आपत्कालीन बैठक बोलाएका छन्।
भोलि (मे १८) फ्रान्सको पेरिसमा G7 देशका वित्त मन्त्रीहरूको विशेष बैठक बस्दै छ। बैठकमा हर्मुज संकट, समुद्री मार्गको सुरक्षा, तेल आपूर्तिको सुनिश्चितता र यसले विश्व अर्थव्यवस्थामा पार्न सक्ने गम्भीर प्रभावबारे गहन रणनीति तय गरिने अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
ब्रेन्ट क्रुड १०९ डलर माथि, भण्डार रित्तिँदै:
हर्मुज क्षेत्रमा व्यापारिक जहाजहरूमाथि भइरहेका लगातारका आक्रमण र इरानको नयाँ कडा रणनीतिका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेल (Brent Crude) को मूल्य प्रति ब्यारेल १०९ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ। माग अनुसार आपूर्ति हुन नसक्दा विभिन्न देशहरूमा रहेको तेलको मौज्दात (भण्डार) द्रुत गतिमा घट्दै गइरहेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (IEA) ले विश्वभर तेल तथा इन्धनको मूल्य अझै बढ्न सक्ने भन्दै चेतावनीपूर्ण प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको छ। युरोपेली युनियन र अमेरिकाका वरिष्ठ आर्थिक अधिकारीहरूले वर्तमान परिस्थितिप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै भनेका छन्, “विश्व अर्थव्यवस्था यतिबेला बाहिरी झट्काहरूप्रति अत्यन्त संवेदनशील बनेको छ, जुनसुकै बेला ठुलो मन्दी आउन सक्छ।”
हर्मुज जलसन्धि किन हो विश्वको मुटु?
भौगोलिक रूपमा ओमान र इरानको बीचमा रहेको हर्मुज जलडमरु विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण इन्धन मार्ग हो। विश्वभर निर्यात हुने कुल पेट्रोलियम पदार्थको झन्डै २० प्रतिशत (प्रतिदिन करिब २ करोड ब्यारेल तेल) यही साघुरो समुद्री मार्ग हुँदै खाडी मुलुकबाट बाहिरी संसारमा पठाउने गरिन्छ।
यो मार्ग पूर्ण वा आंशिक रूपमा अवरुद्ध हुनासाथ विश्वव्यापी रूपमा इन्धनको हाहाकार मच्चिने, ढुवानी भाडा बढ्ने र त्यसले सिधै उपभोग्य सामानको मूल्य बढाएर महँगीको नयाँ रेकर्ड कायम गर्ने निश्चित छ। नेपाल र भारत जस्ता पूर्ण रूपमा आयातित इन्धनमा निर्भर देशहरूका लागि यो संकट झनै घातक बन्न सक्ने अर्थविद्हरूको विश्लेषण छ। पेरिसमा बस्ने G7 को यो बैठकले इन्धनको विकल्प र समुद्री सुरक्षाका लागि कस्तो सैन्य वा आर्थिक कदम चाल्छ भन्ने कुरामा पूरै विश्वको नजर टिकेको छ।
No comments:
Post a Comment