बेइजिङ/वासिङ्टन ।
तीन दिने राजकीय भ्रमण सकेर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प स्वदेश फर्किएसँगै बेइजिङ शिखर वार्ताका नतिजाहरूलाई लिएर वासिङ्टन र बेइजिङबीच विरोधाभासपूर्ण दाबीहरू सुरु भएका छन्। राष्ट्रपति ट्रम्पले भ्रमणलाई "अत्यन्त सफल र ऐतिहासिक" भन्दै अर्बौँ डलरका सम्झौताहरू भएको दाबी गर्नुभएको छ, तर चिनियाँ पक्षले भने धेरैजसो विषयमा औपचारिक सहमति भइनसकेको संकेत दिएको छ।
केमा बाझियो दाबी?
भ्रमणको अन्तिम दिन शुक्रबार ह्वाइट हाउस र चिनियाँ विदेश मन्त्रालयबाट आएका विवरणहरूमा मुख्य गरी तीनवटा विषयमा ठुलो भिन्नता देखिएको छ:
१. बोइङ र व्यापार सम्झौता: राष्ट्रपति ट्रम्पले चीनले २०० वटा बोइङ जेट विमान खरिद गर्ने र भविष्यमा यो संख्या ७५० सम्म पुग्ने 'शानदार डिल' भएको दाबी गर्नुभएको छ। यद्यपि, चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यम र बोइङ कम्पनी स्वयंले हालसम्म यस्तो कुनै ठोस सम्झौताको पुष्टि गरेका छैनन्।
२. इरान र हर्मुज जलसन्धि: ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार बनाउन नदिने र हर्मुज जलसन्धि तत्काल खुला राख्ने विषयमा आफू र राष्ट्रपति सीबीच पूर्ण सहमति भएको बताउनुभएको छ। तर, चिनियाँ पक्षले भने जलसन्धिमा 'सैन्यीकरण' को विरोध गर्दै इरानसँगको आफ्नो तेल व्यापार जारी रहने र यसमा अमेरिकाले प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने पुरानै अडान दोहोर्याएको छ।
३. ताइवानको मुद्दा: अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले ताइवान नीतिमा कुनै परिवर्तन नभएको बताइरहँदा, राष्ट्रपति सीले भने ट्रम्पलाई ताइवानको विषयमा 'खेलाँची' नगर्न कडा चेतावनी दिनुभएको छ। सीले ताइवानमा हुने हतियार बिक्रीले 'द्वन्द्व' निम्त्याउन सक्ने बताए पनि ट्रम्पले यसबारे ठोस जवाफ नदिई कूटनीतिक मौनता साधेको विश्लेषण गरिएको छ।
नयाँ मोडको खोजी:
दुवै नेताहरूले "रणनीतिक स्थिरता" (Strategic Stability) र "नयाँ दृष्टिकोण" (New Vision) का कुरा गरे पनि प्रविधि हस्तान्तरण, एआई (AI) सुरक्षा मापदण्ड र मानव अधिकारका विषयमा कुनै लिखित सहमति हुन सकेन। राष्ट्रपति ट्रम्पले जेलमा रहेका ३० जना पादरीहरूलाई रिहा गर्ने विषयमा सी सकारात्मक रहेको दाबी गरे पनि बेइजिङले यसबारे कुनै आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेको छैन।
विज्ञहरूका अनुसार, यो शिखर वार्ता ठोस नतिजाभन्दा पनि दुई देशबीचको तनावलाई थप बढ्न नदिने एउटा "प्रतीकात्मक युद्धविराम" (Symbolic Truce) मात्र सावित भएको छ।
No comments:
Post a Comment