इरान युद्धको ७०औँ दिन: हर्मुज जलसन्धिमा भीषण भिडन्त, संकटमा युद्धविराम
तेहरान/वासिङ्टन, वैशाख २६ (दलन न्यूज) ।
अमेरिका र इरानबीचको युद्ध आज (शुक्रबार) ७०औँ दिनमा प्रवेश गरेको छ। गत अप्रिल ७ मा भएको युद्धविराम सम्झौता पछि स्थिति केही शान्त देखिए पनि हर्मुज जलसन्धिमा हिजो (बिहीबार) भएको भीषण गोला हानाहानले शान्तिको आशामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरिदिएको छ।
अमेरिकाले आफ्ना युद्धपोतमाथि इरानले ‘बिना उक्साहट’ आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ भने इरानले अमेरिकाले नै युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप लगाएको छ।
घटनाक्रम: ७०औँ दिनको स्थिति
१. अमेरिकाको जवाफी हमला: अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (CENTCOM) का अनुसार हर्मुज जलसन्धिबाट ओमानको खाडीतर्फ जाँदै गरेका तीन अमेरिकी युद्धपोत (USS Truxtun, USS Rafael Peralta र USS Mason) माथि इरानले मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको थियो। जवाफमा अमेरिकी सेनाले इरानी सैन्य अखडा र मिसाइल प्रक्षेपण स्थलहरूमा 'सेल्फ–डिफेन्स' स्ट्राइक गरेको छ।
२. ट्रम्पको ‘ग्लो’ चेतावनी: ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराम अझै जीवित रहेको दाबी गरे पनि इरानलाई कडा चेतावनी दिनुभएको छ। उहाँले भन्नुभयो, "युद्धविराम सकियो भने तपाईंले कतै सोधिरहनु पर्दैन, इरानबाट निस्किएको एउटा ठूलो ज्वाला (Glow) हेरे पुग्छ।"
३. इरानको दाबी: इरानी सेनाले अमेरिकाले पहिले इरानका तटीय क्षेत्र र टापुहरूमा आक्रमण गरेको भन्दै त्यसको कडा प्रतिवाद गरिएको जनाएको छ। इरानको 'प्रेस टिभी' ले कयौँ घण्टाको गोलीबारी पछि अहिले तटीय सहरहरूमा स्थिति सामान्य भएको बताएको छ।
४. क्षेत्रीय असर: संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) ले पनि आफ्नो आकाशमा इरानी ड्रोन र मिसाइलहरू नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। यसले गर्दा खाडी क्षेत्रमा फेरि सुरक्षा सतर्कता उच्च पारिएको छ।
किन भइरहेको छ यो लडाइँ ?
सन् २०२६ फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भएको यो युद्धको मुख्य चुरो हर्मुज जलसन्धि को नियन्त्रण नै हो। इरानले यो जलसन्धिमा अवरोध सिर्जना गरेपछि विश्वभर तेलको मूल्य आकाशिएको छ। अमेरिकाले 'प्रोजेक्ट फ्रिडम' (Project Freedom) मार्फत यो मार्ग खोल्न खोजिरहेको छ, जसलाई इरानले आफ्नो सार्वभौमसत्तामाथिको हस्तक्षेप मानेको छ।
बजारमा प्रभाव
युद्धको ७०औँ दिन पुग्दा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर नाघेको छ। एसियाली शेयर बजारमा पनि शुक्रबार गिरावट देखिएको छ।
No comments:
Post a Comment