चार वर्षपछि भारतमा इन्धनको भाउ बढाइयो: नेपाल आयल निगमलाई थप आर्थिक दबाब
भारतमा पेट्रोल–डिजेलको मूल्य बढ्यो: नेपालमा कस्तो पर्ला प्रभाव ? मूल्य वृद्धिको नयाँ शृङ्खला सुरु हुने संकेत
काठमाडौँ ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा आएको उत्तारचढाव र पश्चिम एसिया (इरान–इजरायल–अमेरिका) द्वन्द्वका कारण सिर्जित आपूर्ति अवरोधका बीच भारतले चार वर्षपछि पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढाएको छ। भारतीय सरकारी तेल कम्पनीहरूले शुक्रबारदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल र डिजेलको मूल्यमा प्रतिलिटर झन्डै ३ भारतीय रुपैयाँ (नेपाली ४.८० रुपैयाँ) सम्म वृद्धि गरेका हुन्।
भारतमा सन् २०२२ को अप्रिलदेखि इन्धनको मूल्य स्थिर प्रायः रहेको थियो। तर, पछिल्लो समय हर्मुज जलसन्धिमा देखिएको अवरोध र कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर नाघेपछि भारतीय आयल कर्पोरेसन (IOC) ले मूल्य वृद्धि गर्ने निर्णय गरेको हो।
नेपालमा कस्तो प्रभाव पर्ला?
नेपाल आयल निगमले भारतीय आयल कर्पोरेसनबाटै इन्धन खरिद गर्ने भएकाले भारतमा मूल्य बढ्नासाथ त्यसको सिधा असर नेपालमा पर्ने निश्चित छ।
१. निगमको घाटा बढ्ने: नेपाल आयल निगमले हरेक १५–१५ दिनमा आइओसीबाट प्राप्त हुने नयाँ मूल्य सूचीका आधारमा मूल्य समायोजन गर्छ। भारतमा मूल्य बढेपछि निगमलाई इन्धन खरिद गर्दा थप आर्थिक भार पर्नेछ।
२. नेपालमा मूल्य वृद्धिको सम्भावना: भारतमा मूल्य बढेसँगै निगमले पनि नेपाली बजारमा पेट्रोल र डिजेलको मूल्य बढाउनु पर्ने दबाब झेल्नेछ। यसअघि नै नेपालमा इन्धनको मूल्य उच्च विन्दुमा पुगिसकेको अवस्थामा यो थप वृद्धिले उपभोक्तालाई थप मार पर्ने देखिन्छ।
३. महँगी बढ्ने: पेट्रोल र डिजेलको मूल्य वृद्धि हुनासाथ ढुवानी भाडा र सार्वजनिक यातायातको भाडा बढ्नेछ, जसले दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यमा समेत वृद्धि ल्याउनेछ।
किन बढ्यो मूल्य?
इरान र इजरायलबीचको तनावका कारण विश्वको मुख्य तेल आपूर्ति मार्ग 'हर्मुज जलसन्धि' प्रभावित हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको अभाव देखिएको छ। भारतले आफ्नो आवश्यकताको ८० प्रतिशतभन्दा बढी तेल आयात गर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको दबाब थेग्न नसकी मूल्य बढाउन बाध्य भएको भारतीय पेट्रोलियम मन्त्री हरदीप सिंह पुरीले संकेत गर्नुभएको थियो।
नेपाल आयल निगमले भने नयाँ मूल्य सूची प्राप्त भएपछि मात्र नेपालमा कति मूल्य बढ्ने भन्नेबारे आधिकारिक निर्णय लिने बताएको छ।
No comments:
Post a Comment