चीनको 'भाषिक जादु': नामको अक्षर बदलेर मार्को रुबियोलाई बेइजिङ छिर्न अनुमति!

 चीनको चलाखी: नामको एउटा अक्षर बदलेर प्रतिबन्धित रुबियोलाई बेइजिङमा 'वेलकम'!

चीनको 'भाषिक जादु': नामको अक्षर बदलेर मार्को रुबियोलाई बेइजिङ छिर्न अनुमति!

चीनको 'भाषिक जादु': नामको अक्षर बदलेर मार्को रुबियोलाई बेइजिङ छिर्न अनुमति!

​बेइजिङ (दलन न्यूज) । १४ मे, २०२६

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमणका क्रममा एउटा रोचक कूटनीतिक घटना बाहिर आएको छ। चीनले वर्षौँदेखि प्रतिबन्ध लगाएका अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोलाई बेइजिङ शिखर वार्तामा सहभागी गराउन चिनियाँ अधिकारीहरूले उनको नामको 'स्पेलिङ' (हिज्जे) नै परिवर्तन गरिदिएका छन्।

​कूटनीतिक क्षेत्रमा यसलाई चीनको "अपरेशनल वर्कअराउन्ड" वा "भाषिक छिद्र" (Linguistic Loophole) को रूपमा हेरिएको छ।

​१. प्रतिबन्धित रुबियो र चिनियाँ अप्ठ्यारो

​मार्को रुबियो सिनेट सदस्य हुँदा चीनका कट्टर आलोचक मानिन्थे। उइगुर मुस्लिमको मानवअधिकार र हङकङ मुद्दामा उनले लिएको अडानका कारण चीनले उनलाई सन् २०२० देखि नै आफ्नो देश प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो। तर, ट्रम्पले उनलाई विदेशमन्त्री नियुक्त गरेपछि राष्ट्रपतिसँगै बेइजिङ आउनु पर्ने भएपछि चीनका लागि कानुनी र कूटनीतिक संकट पैदा भएको थियो।

​२. 'रुबियो' बाट 'लु' (Marco Lu)

​चिनियाँ अधिकारीहरूले यो संकट टार्न रुबियोको नाम चिनियाँ अक्षरमा लेख्दा (Transliteration) एउटा सानो तर महत्वपूर्ण परिवर्तन गरेका छन्:

• ​पुरानो नाम: पहिले उनको थरलाई '卢比奥' (Lù Bǐ'ào) भनेर लेखिन्थ्यो। प्रतिबन्ध यही नाममा लगाइएको थियो।
• ​नयाँ नाम: अहिले सरकारी दस्ताबेज र मिडियामा उनको नामको पहिलो अक्षर बदलेर '鲁比奥' (Lǔ Bǐ'ào) बनाइएको छ। उच्चारण उस्तै सुनिए पनि लेखिने अक्षर फरक भएकाले कानुनी रूपमा उनी "प्रतिबन्धित व्यक्ति" नभएको तर्क गर्न चीनलाई सजिलो भएको छ।
• ​केही कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार उनलाई अनौपचारिक रूपमा 'मार्को लु' को रूपमा सूचीबद्ध गरेर प्रवेश दिइएको हो।

​३. कूटनीतिक 'छिद्र' को प्रयोग

​चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले यसबारे सोधिएको प्रश्नमा आफूले यस्तो परिवर्तन "ख्याल नगरेको" भन्दै पन्छिन खोजे पनि दुई विदेशी कूटनीतिज्ञहरूले एएफपी (AFP) लाई यो चीनले आफ्नै प्रतिबन्धलाई बाइपास गर्न अपनाएको चलाखीपूर्ण जुक्ति भएको पुष्टि गरेका छन्।

​४. रुबियोको फेरिएको शैली र 'नाइकी' ट्र्याकसूट

​बेइजिङ पुगेका रुबियोले पनि पहिलेको तुलनामा चीनप्रति केही नरम अभिव्यक्ति दिन थालेका छन्। उनले चीनसँगको सम्बन्धलाई "व्यवस्थापन गर्नुपर्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण सम्बन्ध" भनेका छन्।

​यसैबीच, एयर फोर्स वानमा उनी 'नाइकी' को ट्र्याकसूट लगाएर बसिरहेको तस्विर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ। धेरैले यसलाई भेनेजुएलाका पूर्व राष्ट्रपति निकोलस मादुरो पक्राउ पर्दाको लुगासँग तुलना गर्दै व्यङ्ग्य समेत गरेका छन्।

​५. सन्देश के हो?

​चीनले रुबियोमाथिको प्रतिबन्ध औपचारिक रूपमा नहटाए पनि उनलाई वार्तामा बस्न दिएर अमेरिकासँग व्यापारिक र कूटनीतिक सम्झौता गर्न आफू लचिलो रहेको सन्देश दिन खोजेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्प र सी चिनफिङबीचको वार्तालाई सफल बनाउन चीनले आफ्नो कानुनी अडानलाई नै 'भाषिक जादु' मार्फत ओझेलमा पारेको छ।