घरजग्गाभन्दा सुन किन प्यारो? प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको 'सुन–आसक्ति' का ७ कडा कारण
काठमाडौँ, वैशाख २५ शुक्रबार (दलन न्यूज) ।
हालै सार्वजनिक मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरणले नेपाली राजनीतिमा एउटा रोचक तर गम्भीर तथ्य उजागर गरेको छ— हाम्रा शासकहरू घरजग्गा वा शेयरभन्दा सुन होल्ड गर्न बढी रुचि राख्छन्। हिमाल खबरको विशेष खोजअनुसार, नयाँ सरकारका मन्त्रीहरूसँग औसत ४९ तोला सुन रहेको पाइएको छ। आखिर किन नेपाली राजनीतिज्ञहरू सुनलाई नै सुरक्षित लगानी ठान्छन् त? यहाँ छन् त्यसका ७ प्रमुख कारण:
१. करको दायरा बाहिर (Untaxed Asset)
जमिन वा बैंक ब्यालेन्स जस्तो सुनमा वार्षिक कर तिर्नु पर्दैन। घरजग्गाको स्वामित्व सरकारी ढड्डामा हुन्छ, तर सुन दराज वा लकरमा लुकाउन सकिन्छ, जसले गर्दा यो राज्यको कर प्रणालीबाट पूर्णतः मुक्त रहन्छ।
२. स्रोत पत्ता लगाउन कठिन (Untraced)
बैंकमा पैसा राख्दा वा जग्गा किन्दा 'स्रोत' (Source of Income) खुलाउनुपर्ने झन्झट हुन्छ। तर, सुन "पैतृक सम्पत्ति" वा "विवाहमा उपहार पाएको" भन्न सजिलो हुने भएकाले गैरकानुनी आर्जन लुकाउन यो सबैभन्दा उत्तम माध्यम बनेको छ।
३. सजिलो तरलता (Easy Liquidity)
सङ्कटको बेला जग्गा बेच्न महिनौँ लाग्न सक्छ, तर सुन केही मिनेटमै नगदमा परिणत गर्न सकिन्छ। राजनीतिक उथलपुथल वा देश छाड्नुपर्ने अवस्था आएमा सुन बोकेर हिँड्न सबैभन्दा सजिलो हुन्छ।
४. मुद्रास्फीति विरुद्धको सुरक्षा (Hedge Against Inflation)
रुपैयाँको अवमूल्यन भए पनि सुनको मूल्य सधैँ बढिरहन्छ। पछिल्लो १० वर्षमा सुनको मूल्य प्रतितोला ५० हजारबाट बढेर डेढ लाखको हाराहारी पुग्नुले पनि नेताहरूलाई यसतर्फ आकर्षित गरेको हो।
५. अनुसन्धानबाट बच्न सजिलो
अख्तियार वा अन्य निकायले छापा मार्दा बैंक खाता रोक्का गर्न सक्छन्, तर घरभित्रै लुकाइएको सुनको यकिन परिमाण पत्ता लगाउन र त्यसलाई जफत गर्न कानुनी रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण हुन्छ।
६. सामाजिक प्रतिष्ठा र 'भ्यालु'
नेपाली समाजमा सुनलाई शक्तिको प्रतीक मानिन्छ। चुनावको बेला वा कार्यकर्तालाई 'गुन' लगाउनुपर्दा नगदभन्दा सुनको लेनदेन बढी सुरक्षित र प्रभावशाली हुने बुझाइ राजनीतिमा व्याप्त छ।
७. वैदेशिक विनिमयको विकल्प
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलर जत्तिकै मान्यता पाउने वस्तु सुन मात्र हो। विदेशी बैंकहरूमा पैसा राख्न कठिन हुँदै गएपछि नेताहरूले 'भर्चुअल' पैसाभन्दा 'फिजिकल' सुनलाई बढी प्राथमिकता दिने गरेका छन्।
No comments:
Post a Comment