इरानलाई हतियार सघाउने १० कम्पनीमाथि अमेरिकाको प्रतिबन्ध: राष्ट्रपति ट्रम्पको 'इकोनोमिक फ्युरी' अभियान तीव्र
वासिङ्टन डीसी, वैशाख २६ शनिबार (दलन न्यूज) ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानको सैन्य क्षमता र ड्रोन कार्यक्रमलाई सहयोग पुर्याएको आरोपमा चीन र हङकङका कम्पनीसहित १० वटा संस्थाहरूमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाएको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पको 'इकोनोमिक फ्युरी' (Economic Fury) अर्थात् आर्थिक आक्रोश अभियान अन्तर्गत शुक्रबार राति अमेरिकी ट्रेजरी विभागले यो घोषणा गरेको हो।
विशेष गरी इरानको 'शहिद' (Shahed) ड्रोन र ब्यालिस्टिक मिसाइल कार्यक्रमका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थ र पार्टपुर्जाहरू आपूर्ति गरेको भन्दै यी कम्पनीहरूलाई 'ब्ल्याकलिस्ट' गरिएको छ।
१. 'प्रोजेक्ट फ्रिडम' र आर्थिक नाकाबन्दी
अमेरिकी ट्रेजरी सचिव स्कट बेसेन्टका अनुसार, इरानले अमेरिकी सेना र यसका सहयोगीहरूविरुद्ध प्रयोग गर्ने हतियारहरू निर्माण गर्न सघाउने जो–कोहीलाई अमेरिकाले नछोड्ने चेतावनी दिएको छ। यो प्रतिबन्ध राष्ट्रपति ट्रम्पको इरानमाथि "अधिकतम दबाब" (Maximum Pressure) दिने रणनीतिको एक हिस्सा हो।
२. कुन–कुन देशका कम्पनी परे प्रतिबन्धमा?
प्रतिबन्धित १० कम्पनी र व्यक्तिहरू मुख्यतया निम्न देशहरूमा आधारित छन्:
- चीन र हङकङ: धेरैजसो कम्पनीहरू चीन र हङकङका छन्, जसले इरानलाई 'एयरोस्पेस-ग्रेड' सामग्री (जस्तै कार्बन फाइबर) उपलब्ध गराएको दाबी गरिएको छ।
- बेलारुस: पूर्वी युरोपबाट इरानको सैन्य सञ्जाललाई सघाउने कम्पनीहरू पनि यस सूचीमा छन्।
- पश्चिम एशिया: इरानको 'इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्स' (IRGC) सँग वित्तीय कारोबार गर्ने केही मध्यपूर्वी कम्पनीहरूमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ।
३. ट्रम्प–सी जिनपिङ भेटवार्ताको पूर्वसन्ध्यामा एक्सन
यो प्रतिबन्ध यस्तो समयमा आएको छ, जब राष्ट्रपति ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच महत्वपूर्ण भेटवार्ता हुँदैछ। कूटनीतिक रूपमा यसलाई अमेरिकाले चीनमाथि दबाब बढाउने रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ। "हाम्रो सुरक्षासँग सम्झौता गर्ने विदेशी कम्पनीहरूलाई अमेरिकी वित्तीय प्रणालीबाट पूर्ण रूपमा अलग गरिनेछ," ट्रेजरी विभागको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
४. के हुन्छ प्रतिबन्धपछि?
- सम्पत्ति फ्रिज: प्रतिबन्धमा परेका कम्पनीहरूको अमेरिकामा रहेको वा अमेरिकी नागरिकको नियन्त्रणमा रहेको सबै सम्पत्ति रोक्का (Freeze) गरिएको छ।
- व्यापार निषेध: कुनै पनि अमेरिकी नागरिक वा कम्पनीले यी प्रतिबन्धित संस्थाहरूसँग व्यापारिक कारोबार गर्न पाउने छैनन्।
- अन्तर्राष्ट्रिय एक्लोपन: यी कम्पनीहरूसँग कारोबार गर्ने अन्य विदेशी वित्तीय संस्थाहरूले पनि अमेरिकी प्रतिबन्धको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ (Secondary Sanctions)।
इरानले हर्मुज जलसन्धिमा अवरोध सिर्जना गरेपछि र अमेरिकाको 'प्रोजेक्ट फ्रिडम' सँगको टकराबका बीच यो कदमले मध्यपूर्वको तनावलाई थप चर्काउने देखिएको छ।
No comments:
Post a Comment