हर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानको 'अदृश्य सुरक्षा कवच': साना पनडुब्बी तैनाथ
हर्मुज जलडमरूमध्यमा इरानको 'अदृश्य सुरक्षा कवच': साना पनडुब्बी तैनाथ
तेहरान/वासिङ्टन:
अमेरिका र इरानबीच शान्ति सम्झौताका प्रयासहरू विफल भइरहेका बेला इरानी जलसेनाले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) मा साना पनडुब्बीहरू (Small/Midget Submarines) तैनाथ गरेको छ। तेहरानले यी पनडुब्बीहरूलाई यस क्षेत्रको "अदृश्य अभिभावक" (Invisible Guardian) को संज्ञा दिएको छ।
१. 'अदृश्य सुरक्षा कवच' को रणनीति
इरानले विशेष गरी आफ्नो 'गदिर' (Ghadir-class) जस्ता साना पनडुब्बीहरू प्रयोग गरिरहेको छ। यी पनडुब्बीहरू साना र कम गहिराइ भएको पानीमा पनि सहजै चल्न सक्ने भएकाले राडार र सोनार प्रणालीबाट बच्न सक्षम मानिन्छन्। इरानको दाबी अनुसार, यी पनडुब्बीहरूले हर्मुज क्षेत्रमा कुनै पनि विदेशी सैन्य हस्तक्षेपलाई रोक्न "अदृश्य" रूपमा काम गर्नेछन्।
२. विफल हुँदै गरेका शान्ति सम्झौताहरू
पछिल्लो केही महिनादेखि अमेरिका र इरानबीच धेरै चरणमा वार्ताहरू भए पनि ठोस नतिजा निस्कन सकेको छैन।
- अमेरिकी सर्त: अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रममा पूर्ण रोक र मिसाइल परीक्षणमा प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ।
- इरानको अडान: इरानले पहिले आफूमाथि लगाइएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने र आफ्नो सार्वभौमसत्ताको सम्मान हुनुपर्ने माग राखेको छ।
- शान्ति प्रस्तावहरू अस्वीकृत भएसँगै दुवै देशबीच सैन्य प्रदर्शन र बयानबाजी झनै उग्र बनेको छ।
३. हर्मुज जलडमरूमध्यको महत्त्व
विश्वको कूल तेल आपूर्तिको झन्डै २० प्रतिशत हिस्सा यही साँघुरो जलमार्ग भएर जान्छ। इरानले पटक-पटक चेतावनी दिँदै आएको छ कि यदि उसलाई तेल निर्यात गर्नबाट रोकियो वा सुरक्षा खतरा महसुस भयो भने यो जलमार्ग बन्द गरिदिनेछ।
४. सम्भावित जोखिम
रक्षा विशेषज्ञहरूका अनुसार साना पनडुब्बीहरूको तैनाथीले 'Asymmetric Warfare' (असमान युद्ध) को जोखिम बढाएको छ। ठूला अमेरिकी युद्धपोतहरूका लागि यी साना र छिटो चल्ने पनडुब्बीहरूलाई ट्र्याक गर्न चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ, जसले गर्दा यस क्षेत्रमा अचानक सैन्य भिडन्त हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
विश्लेषण: इरानको यो कदमले स्पष्ट पार्छ कि ऊ कूटनीतिक वार्तासँगै सैन्य रूपमा पनि पछि हट्ने मुडमा छैन। "अदृश्य अभिभावक" भनिएका यी पनडुब्बीहरू केवल सुरक्षाका लागि मात्र नभई अमेरिकालाई मनोवैज्ञानिक दबाब दिन पनि प्रयोग गरिएको देखिन्छ।
No comments:
Post a Comment