- इबोलाको नयाँ संकट: डब्लुएचओ (WHO) द्वारा 'ग्लोबल हेल्थ इमर्जेन्सी' घोषणा, तर कोरोना जस्तो 'प्यान्डेमिक' (महामारी) नभएको स्पष्टीकरण
- खोप नै नभएको 'बुन्डिबुग्यो' इबोला भाइरस कंगो र युगान्डाको राजधानीसम्म फैलियो: विश्वभर उच्च सतर्कता अपनाउन अपिल
Dalan News जेनेभा/काठमाडौँ ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) ले अफ्रिकी मुलुक प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगो (DRC) र युगान्डामा फैलिरहेको इबोला भाइरसको घातक प्रकोपलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय सरोकारको सार्वजनिक स्वास्थ्य आपत्काल’ (PHEIC) घोषणा गरेको छ। यो डब्लुएचओले जारी गर्ने स्वास्थ्य चेतावनीको सबैभन्दा उच्च तह हो।
आइतबार (मे १७) सामाजिक सञ्जाल एक्स (ट्विटर) र आधिकारिक विज्ञप्तिमार्फत डब्लुएचओले यो घोषणा गरेको हो। यद्यपि, स्वास्थ्य सङ्गठनले यो प्रकोप दुर्लभ ‘बुन्डिबुग्यो’ (Bundibugyo) भाइरसका कारण फैलिएको र यसले हालसम्म विश्वव्यापी महामारी (Pandemic Emergency) को मापदण्ड भने पूरा नगरेको स्पष्ट पारेको छ।
खोप र उपचार नहुँदा चिन्ता थपियो:
अफ्रिका सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सन (Africa CDC) का अनुसार कंगोको पूर्वी इटुरी (Ituri) प्रान्तको बुनिया, रामपारा र मोङ्गब्यालु जस्ता सुन खानी भएका क्षेत्रहरूमा यो भाइरस तीव्र गतिमा फैलिरहेको छ। हालसम्म ३३० भन्दा बढी शङ्कास्पद र प्रमाणित केसहरू फेला परिसकेका छन् भने ८० देखि ८८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
यो प्रकोप 'असाधारण र खतरनाक' हुनुको मुख्य कारण हाल विश्वमा उपलब्ध रहेका इबोलाका खोपहरू (जस्तै Ervebo र Sabin) केवल 'जाइरे' (Zaire) प्रजातिका लागि मात्रै प्रभावकारी छन्। हाल फैलिएको 'बुन्डिबुग्यो' प्रजातिका लागि कुनै पनि प्रमाणित खोप वा विशिष्ट औषधि उपलब्ध छैन। यस भाइरसको मृत्युदर ५० प्रतिशतसम्म रहेको छ।
दुई देशका राजधानीसम्म पुग्यो संक्रमण:
इबोलाको संक्रमण कंगोको राजधानी किन्शासा (जहाँ २ करोड मानिस बस्छन्) र छिमेकी देश युगान्डाको राजधानी कम्पालासम्म पुगिसकेको छ। कंगोबाट आएका यात्रुहरूका माध्यमबाट युगान्डामा संक्रमण भित्रिएको हो, जहाँ कम्पालाको एक अस्पतालमा ५९ वर्षीय कंगोली नागरिकको मृत्यु भएको छ।
डब्लुएचओको कूटनीतिक निर्देशन र सुझाव:
डब्लुएचओका महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम गेब्रेयससले कंगोसँग जमिनको सिमाना जोडिएका सबै देशहरूलाई 'हाई अलर्ट' मा रहन, सीमा नाकाहरूमा कडा स्क्रिनिङ गर्न र राष्ट्रिय आपत्काल व्यवस्थापन प्रणाली सक्रिय गर्न आग्रह गर्नुभएको छ।
यद्यपि, डब्लुएचओले सीमा पूर्ण रूपमा बन्द नगर्न वा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र यात्रामा प्रतिबन्ध नलगाउन चेतावनी दिएको छ। सीमा बन्द गर्दा मानिसहरूले लुकेर अनौपचारिक नाकाहरू प्रयोग गर्ने र त्यसले कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ (संक्रमितको पहिचान) गर्न असम्भव बनाउने विज्ञहरूको भनाइ छ।
इबोला भाइरस हावाबाट (Airborne) सर्दैन, यो सङ्क्रमित व्यक्तिको रगत, बान्ता, र्याल वा दिसा-पिसाब जस्ता शारीरिक तरल पदार्थको सिधा सम्पर्कबाट मात्र सर्ने गर्दछ।
No comments:
Post a Comment