नयाँ दिल्लीमा रवि लामिछाने र भारतीय प्रम नरेन्द्र मोदीबीच वान–टु–वान भेटवार्ता; दुई देशको सम्बन्धमा नयाँ कोर्स तय गरिँदै

 

विशेष राजनीतिक ब्यूरो / नयाँ दिल्ली–काठमाडौँ

नेपालको राजनीतिमा बलियो प्रभाव जमाउँदै आएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच नयाँ दिल्लीस्थित प्रधानमन्त्री निवास (७, लोककल्याण मार्ग) मा महत्वपूर्ण भेटवार्ता भएको छ। भारतीय सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा पाँच दिने औपचारिक भारत भ्रमणमा रहेका लामिछानेले प्रधानमन्त्री मोदीसँग करिब एक घण्टा विशेष संवाद गर्नुभएको हो।

​बदलिएको भू–राजनीतिक परिस्थिति र नेपालको पछिल्लो राजनीतिक विकासक्रमका बीच भएको यस उच्चस्तरीय भेटवार्तालाई दुवै देशका कूटनीतिक वृत्तमा निकै अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। भेटपछि प्रधानमन्त्री मोदीले नेपाल भारतको 'छिमेकी पहिलो' (Neighbourhood First) नीतिको प्राथमिकतामा रहेको पुनरावृत्ति गर्दै नयाँ सरकारसँग सहकार्य गर्न भारत उत्सुक रहेको बताउनुभएको छ।

• ​के (What): रास्वपा सभापति रवि लामिछाने र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीबीच द्वीपक्षीय हित र आपसी सम्बन्धका विषयमा लामो संवाद।
• ​कहिले (When): बुधबार (३ जुन २०२६ / २० जेठ २०८३)।
• ​कहाँ (Where): नयाँ दिल्लीस्थित भारतीय प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास।
• ​को (Who): भेटवार्तामा रास्वपाका तर्फबाट सभापति लामिछाने, उनकी पत्नी निकिता पौडेल लामिछाने, पार्टीका नेताहरू विपिन आचार्य र दीपक बोहोरा तथा नेपाली कूटनीतिज्ञहरू सहभागी थिए भने भारतका तर्फबाट विदेशमन्त्री एस जयशंकर, राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार (NSA) अजित डोभाल र विदेश सचिव विक्रम मिस्री लगायतको उपस्थिति थियो।
• ​किन (Why): नेपाल–भारतबीचको बदलिँदो राजनीतिक आयाम, आपसी हित, विकास कूटनीति र साझा समृद्धिका सम्भावनाहरू पहिल्याउन।
• ​कसरी (How): भाजपाको निमन्त्रणामा पाँच दिने भारत भ्रमणमा रहेका लामिछानेलाई भारतले 'रेड कार्पेट' सहित उच्च कूटनीतिक महत्त्व दिँदै यो भेटवार्ताको वातावरण बनाएको हो।

पछिल्लो समय काठमाडौँ र नयाँ दिल्लीबीच केही सीमासम्बन्धी र कूटनीतिक विषयहरूमा फरक मतहरू बाहिर आइरहेका बेला रास्वपा सभापति लामिछानेको यो भ्रमण भएको हो। यसअघि लामिछानेले मंगलबार मात्रै भाजपा अध्यक्ष नितिन नवीन, भारतका गृहमन्त्री अमित शाह र विदेशमन्त्री एस जयशंकरसँग छुट्टाछुट्टै उच्चस्तरीय भेटवार्ता गरिसक्नुभएको थियो। कुनै राजनीतिक विरासत वा 'ब्यागेज' नभएको नयाँ शक्तिका रूपमा रास्वपाले भारतसँग पारदर्शी र नयाँ ढंगको सम्बन्ध स्थापित गर्न चाहेको सन्देश यसअघि नै प्रवाह गरिसकेको छ।

​

• ​जनतामा प्रभाव: यो भेटवार्ताले दुई देशका नागरिक तहको सम्बन्ध र नेपालमा नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूप्रति भारतीय दृष्टिकोण सकारात्मक बन्दै गएको सन्देश प्रवाह गरेको छ।
• ​अर्थतन्त्रमा प्रभाव: नेपाल–भारत आर्थिक र विकास कूटनीतिमा नयाँ सहकार्यको सम्भावना बढेको छ, जसले आर्थिक कनेक्टिभिटी र ऊर्जा व्यापारमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्छ।
• ​राजनीतिमा प्रभाव: नेपालको नयाँ राजनीतिक शक्ति र यसको नेतृत्वलाई भारतले दिएको यो उच्च महत्त्वले नेपालको आन्तरिक सत्ता समीकरण र राजनीतिक सन्तुलनमा नयाँ तरंग ल्याउने देखिन्छ।

बैठकपछि प्रतिक्रिया दिँदै रास्वपा सभापति लामिछानेले नेपाल र भारतका जनताको साझा समृद्धिका लागि रास्वपा यी सम्भावनाहरूलाई वास्तविकतामा बदल्न उत्सुक रहेको बताउनुभएको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले पनि सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' मार्फत लामिछानेसँगको भेटप्रति खुसी व्यक्त गर्दै नेपाल र भारतको विशिष्ट एवं बहुआयामिक सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्‍याउन तयार रहेको उल्लेख गर्नुभएको छ। यस भेटले आगामी दिनमा नेपाल–भारत सम्बन्धलाई नयाँ र परिपक्व उचाइ दिने अपेक्षा कूटनीतिक विश्लेषकहरूले गरेका छन्।